VEKTÖR MÜCADELESİ UYGULAMA
YÖNTEMLERİ
AÇIK ALAN UYGULAMA YÖNTEMLERİ
Uygulama yöntemlerinde seçilen herhangi bir yöntem. (Rezidüel,ULV,Termalfog),
ilaçlanacak alanın özelliklerine, kullanılacak ilacın formulasyon tipine,
uygulama sıklığına ve kullanılan alete uygun olmalıdır.
REZÜDEL (KALICI) UYGULAMA
Bu yöntem,genelde larvasit uygulama için kullanılsada, kapalı alanlarda,
Hamamböceği, bit, pire v.b sürünen zararlılar veya açık alanlarda çöplük,
gübrelik, durgun su birikintileri, çöp kutuları gibi zararlıların
vasıtasıyla kullanılır.Bu uygulamada, zararlının üreme ve çoğalma
ralıklarında ilacın etkili olabilmesi için zamanlama kullanılan araç ve
gerece bağlı olarak DAMLA BOYUTU ve FORMÜLASYON tipine dikkat
edilmelidir.Ayrıca Halk sağlığında kullanılacak bütün ilaçların aktif
maddelerinin WHO tarafından kabul görülüp standardize edilmesi ve
formülasyonun kendisinin Sağlık Bakanlığınca Ruhsatlandırılması
gerekmektedir.
HACİM İLAÇLAMASI
Bu yöntem genellikle uçkun mücadelesi için kullanılır. Amaç o an ortamda
bulunan uçkunu ortadan kaldırmaktadır.Bu nedenle mücadelenin, uçkun
sayısının yoğun olduğu mevsimlerde özellikle yaz aylarında yoğun olarak
sineklerin uçma zamanları göz önüne alınarak sabah tan vakti veya akşam gün
batımı yapılması tam uygundur.İklim özellikleri gündüz süresi zararlının
aktif dönemi,hava sıcaklığını,rüzgar yönü ve şiddeti göz önünde
bulundurularak iyi bir ZAMANLAMA araç kalibrasyonuna bağlı olarak zararlının
öldürülmesi ve havada asılı kalma süresiyle DAMLACIK BOYUTU ve genelde
zararlılar şehirlerde 1-3m.yükseklikte uçtuğu için UYGULAMA TEKNİĞİ çok
önemlidir.
TERMAL FOG (Sıcak sisleme)
Şehir ve kırsal kesimde erişkin uçkun kontrolünde kullanılır. İlaç mazot
yada kerosenle karışarak aletin içinde sıcak hava karışımı ile süratle
Buharlaşır. Buhar dışarda soğuk hava ile temas edince yoğunlaşıp küçük
damlacıklar halinde sis bulutu oluşturarak uçkun sayısında %100 yakın bir
başarı sağlar. Hacim ilaçlamaları 20 C,nin üstünde ve 4-6 KM / Saat hızla
uygulanır. Daha hızlı rüzgarda uygulanmaz. Sahanın koşullarına göre, ULV ve
TERMALFOG yöntemi birlikte uygulanır(MİX UYGULAMA) hacim ilaçlaması
ağırlıklı olarak iki yöntemle yapılır.
ULV(Çok düşük hacimli ilaçlama)
Açık alanlarda su ile karıştırılan ilaç araca monte edilen,büyük kapasiteli
ULV aleti ile yerden ve gerektiğinde uçan zararlıların sayısını azaltmak
için havadan uygulanır. Kullanılan ilacın sağlık bakanlığı onaylı ve EC (Emülsifable
Concentration) formülasyon tipide olması önemlidir. Ayrıca kullanılan
insektisit ekolojik dengeyi bozmamalı haşereye bağışıklık türde olmamalıdır.
U.L.V. NEDİR ?
U.L.V. ( Ultra
Low Volume ) son derece ince püskürtme tekniği ile oluşturulan aerosol
sisidir. Haşereleri yok etmede en az etken madde ile en üstün, kalıcı,
etkili, gerçekçi ve en ekonomik mücadeleyi sağlar. U.LV tekniği ile oluşan
zerrecikler 38,48-68,40 mikron büyüklüğündedir. Uçan ve yürüyen haşereleri
anında etkiler,hızla yok eder ve çok uzun süre etki gücünü sürdürür.
U.LV. ( soğuk sisteme ) ile amaç, ilaçlı suyu ( solüsyon) havada uzun süre (
8-10 saat) kalacak şekilde partiküllere bölerek hava ile temas süresini
uzatıp ilaçlamada kesin sonuca gitmektir. İlaç damlacıkları havada rüzgarın
tesiri ile yayıldığından, rüzgar faktörü önem kazanmaktadır. Rüzgarın durgun
olduğu sabah ve akşam gün batımı yapılan ilaçlama özellikle uçan
insektisitlerin havada yoğun olduğu saatlere rastlar. Saatte 10-15 km. hızla
yapılan ilaçlama idealdir. U.LV sistemi bu değişik özelliklerinden dolayı
haşere ile mücadeleni yanında, antiseptik ve deodorantların da atılmasına
müsaade eder.
NİÇİN U.L.V. ?
1-ULV ilaçlama tekniği, dumanlama sistemine göre ilaç partiküllerinin havada
çok daha fazla kalabilmesinden dolayı en az 5 misli daha fazla randıman
vermektedir.
2-U.LV sistemi Dünya Sağlık Örgütü'nün onayladığı bir ilaçlama tekniğidir.
Çevre dostudur.
3-Çok daha az ilaçla daha çok alamın ilaçlanması mümkündür.
4-Mazotun yan kanserojen etkisi kalkmaktadır.
5-Mazotun ekonomik külfeti ortadan kalkmaktadır.
6-Dumanlamada kapanan kapı ve pencereler U.LV sisteminde arkına bile
varılmadan ilacın evlerin içine girerek iç mekanlarında sağlıklı bir şekilde
ilaçlanması sağlanabilmektedir.
UÇKUN MÜCADELESİ
LARVASİT MÜCADELE:
Haşerelerle mücadele yöntemlerinden en önemlisi larvalara karşı yapılan
larvasit mücadeledir. Yapılan etkin bir larvasit mücadele ergin uçkun
mücadelesini oldukça kolaylaştırır.
LARVA MÜCADELESİNDE EKİPMAN SEÇİMİ VE KULLANIMI
Hava basıncı ile çalışan sırt pulverizatörleri ile birlikte ani ve kolay
yayıla bilen larvasit insektisiti ve yeteri kadar uygulama işçisi
gereklidir.
Türkiyede genellikle sinek larvalarının üremeleri Mart ayının ortalarında
başlayıp kasım ayının başlarına kadar sürer. Çukurova ve yörelerinde kışında
üreme olduğu bilinmektedir. Bu nedenle larva mücadelesini 15-20 Mart
tarihinde uygulamaya koymalı ve belli aralıklarla, ekim ayının sonuna kadar
devam ettirilmelidir. Genelde gece ve gündüz sıcaklık ortalaması 18 °C veya
daha üstünde iken sivrisinek culex ve anofel yumurtaları sularda gelişerek
populasyonu oluştururlar
UYGULAMA YAPILACAK YERLER VE ARALIKLARI
Aşağıya, karasinek ve sivrisineklerin yaşam siklusları çıkarılmıştır.
Karasinekle sivrisineklerin larvadan pupaya geçiş aşamaları 7-10 gün
arasındadır. Kullanılan haşere ilacı kalıcılığı bu süreyi kapsamalıdır.
UYGULAMA ŞEKLİ
Hava basıncı ile çalışan ve 10-12 lt.lik sıvı alan pulvarizatör ile, sıvı ve
dar su birikintilerinin tamamı, geniş alan kapsayan su birikintilerinin
kenarları 1-1,5 m olarak ilaçlanır. Derin ve geniş alanlı su
birikintilerinde uzağa atma kapasiteli olan pulvarizatörler kullanılabilir.
SİVRİSİNEK MÜCADELESİ
Anofel tipi sivrisineklerin dişileri sıtma yayılmasına neden olan
zararlıdır. Erkek anofeller ve culex tipi sivrisinekler, insanı ısırarak
rahatsız etmelerinin dışında bağırsak hastalıklarının mikroplarını
bedenlerinde taşıyarak gıda ve gıda maddelerine bulaştırarak halk sağlığına
zarar verirler bu nedenle sivrisinek mücadelesi önem arz eder. Başarılı bir
mücadele için etkin bir larvasit uygulama yapılması şarttır.
REZİDÜEL SİVRİSİNEK MÜCADELESİ
Konutlarda iç duvarlar ve tavanlar uygulama için ilk yerlerdir. İnsanların
sürekli bulunduğu kulübeler, hayvan barınakları, çöplükler, saçaklar,
sundurmalar, mobilya altları sineklerin barınma yerleridir. Buralara,
kalıcılığı olan insektisitlerle, söz gelimi tavanlar veya duvarların alt ve
üst tarafları sırt pompası ile ilaçlama bantı çekilerek uygulama yapılır.
SİVRİSİNEK AÇIKALAN MÜCADELESİ
Bu mücadele, mücadele yöntemlerinde bahsedilen ULV ve thermal fog (sıcak
sis) yöntemiyle uygulanır. Konut dışı alanlar, ağaç dalları, otlar duvar
çatlakları, ULV ve/veya thermal fog aletiyle su ve/veya mazot veya kerosenle
insektisid karıştırılarak yapılır.Bu mücadele şekli daha çok gün doğarken
veya gün batımında yapılmalıdır.
Halk sağlığını direkt ilgilendiren bu konunun hassasiyeti de göz önüne
alınacak olursa yapılacak hizmet taahhütünün çevreye ve insanlara zarar
vermeden yürütülmesi gerekmektedir.
KİMYASAL
KONTROL
YÖNTEMLERİ
İNSEKTİSİT
olarak
adlandırılan
böcek
öldürücü
kimyasal
ilaçlarla
yapılır.
KİMYASAL
İNSEKTİSİTLERİN
HAŞEREYE
ETKİ
YOLU
Tüm
kimyasal
insektisitler
Sinir
Sistemi
yolu
ile
etki
eder.
~
Sinir
Sistemi
“Nöron”
denilen
sinir
hücrelerinden
oluşur.Nöronlar”
Akson”
denilen
uzun
ince
yapılara
sahiptir.Aksonların
ucunda
“Sinaps”denilen
uyarı
giriş-çıkış
kapısı
olan
bölüm
bulunur.Uyarılar
sinaps
bölgesinden
Asetilkolin
ile
beraber
bir
nörondan
diğerine
geçer.
Nöron’un
Yapısı:
~
Kimyasal
insektisitler
haşerenin
sinir
sisteminin
çalışmasını
durdurarak
ölümüne
neden
olur.Ağızdan
veya
deriden
temasla
alınması
fark
etmez.
~
Pretroitler
nöronlara
etki
yapar.Nöronu
bloke
ederek
uyarıların
geçişini
engeller.
~
Organofosforlar
sinaps
bölgelerinde
etki
yaparlar.Asetilkolinin
çalışmasını
engellerler.
BAĞIŞIKLIK
~
Bağışıklık
herhangi
bir
haşerenin
öldürücü
dozdaki
ilaca
karşı
dayanabilme
veya
yaşayabilme
yeteneğidir.
~
Bağışıklık
genetik
bir
olaydır.Bu
yüzden
bir
tek
haşere
bir
tek
haşere
ya
doğuştan
bağışıktır
yada
değildir.Hayatı
boyunca
bağışıklık
yeteneği
kazanamaz
veya
kaybedemez.
~ Bir
popülasyona
uygulama
yapıldığında
bağışık
olmayan
haşereler
ölür,bağışık
olanlar
hayatta
kalır
ve
bağışık
olanların
oranı
artar.Bu
bağışık
bireyler
çiftleşip
“Genetik
Bağışıklık
Karekterini”yeni
nesillere
aktararak
popülasyondaki
bağışık
birey
oranını
iyice
yükseltirler.Halk
dilinde
haşere
türü
“Bağışıklık
kazanmış
olur”
BAĞIŞIKLIK
FARKLI
HAŞERELERDE
FARKLI
İLAÇLARA
KARŞI
KENDİNİ
BİRKAÇ
MEKANİZMA
İLE
GÖSTERİR.
1-Enzim
yolu
ile
ilacın
etkisinin
yok
olması;Bu
bağışıklık
karekterine
sahip
olan
haşere
çeşitli
enzimler
salgılıyarak
ilacın
öldürücü
etkisini
yok
eder.
-Dehidroklorinaz
enzimini
salgılayarak
DDT’yi
-Oksidaz
enzimini
salgılayarak
Karbomatları
ve
Pretroitleri
-Hidrolaz
ve
Esteraz
enzimini
salgılayarak
Organofosfatları
etkisiz
hale
getirirler.
2-Haşerenin
hedef
bölgesinin
dayanıklılığı;Bu
bağışıklık
karekterine
sahip
olan
haşerenin
ilaçtan
etkilenen
bölümü
ilaca
karşı
dayanıklıdır.
-Asetilkolinesteraz
enzimi
Organofosfat
uygulandığında
-Pretroit
veya
DDT
uygulandığında
sinir
hücreleri
işlevini
yerine
getirmeye
devam
edebilir.
3-İlacın
haşerenin
vücuduna
girememesi;Bu
bağışıklık
karekterine
sahip
haşerenin
vücuduna
(dış
deriden
içeriye)ilaç
girmez.Bu
olay
bütün
ilaçlara
karşı
aynı
biçimde
gerçekleşebilir.
ÇAPRAZ
BAĞIŞIKLIK
~ Tek
bir
insektisite
karşı
dirençli
popülasyon
aynı
anda o
ilaçla
aynı
etki
yöntemini
kullanan
başka
bir
ilaca
karşıda(hiç
uygulanmamış
olmasına
rağmen)dirençli
olabilir.Örneğin;bir
dönem
Permethrin
uygulamasından
sonra
haşerelerin
sinir
hücrelerinin
dayanıklı
olduğu
nesil
oluşur.Yani
artık
Permethrine
karşı
direnç
gelişir.Aynı
nesile
Cypermethrin
veya
DDT
uygulaması
yapıldığında
popülasyonun
bunlarada
direnç
gösterdiği
görülebilir.
HAŞERE
ÖLDÜRÜCÜ
İLAÇLARDA
ARANAN
ÜSTÜN
VE
SEÇİCİ
ÖZELLİKLER
>WHO
tarafından
tavsiye
edilmeli,sağlık
bakanlığı
tarafından
halk
sağlığı
haşere
kontrolü
amacı
ile
kullanma
ruhsatı
olmalı,
>Uygulama
yapılacak
yörede,
uygulanacak
haşere
ilacına
karşı
haşereler
dirençli
olmamalı,
>Önerilen
uygulama
dozunda
hedef
haşere
için
öldürücü
olmalı
diğer
canlılara
toksik
etki
yapmamalı,
>Başta
uygulayıcı
olmak
üzere
ilaç
tahriş
edici
ve
iritan
etki
yapmamalı,
>Böcekler
üzerinde
uzaklaştırıcı
etki
yapmamalı,
>Kullanılan
ilaç
bitkide,toprakta,suda
ve
havada
kolayca
parçalanabilmeli(Biodegredasyona
uğramalı),parçalanma
ürünleri
doğaya
zarar
vermemeli,
>İlaç
formülasyonu
uygulama
aracına
uygun
olmalı,
>İlaç
formülasyonunun
Akut
oral-Akut
dermal
LD50
değerleri
Akut
inhalasyon
ile
sucul
canlılara
LC50değerleri
bilinmeli,
Tüm
yukarıdaki
özelliklere
bağlı
olarak
;
>ETKİNLİĞİ
OLMALI;tercih
edilecek
ilacın
hedef
zararlıya
karşı
bakanlık
ruhsatına
esas
,dozunda,tam
etkisi
olmalı,bağışık
olmamalı,
>GÜVENLİĞİ
OLMALI;hedef
dışında
kalan
tüm
canlılara
karşı
toksik
etkisi
hiç
yada
çok az
olmalı,
>EKONOMİK
OLMALI;birim
alan/hacim
maliyeti
düşük
olmalı,
>Ancak
bu üç
ana
faktörü
aynı
anda
içeren
ilacı
bulmak
mümkün
değildir.
>Sağlıklı
bir
dünyada
yaşamanın
temel
koşulu
doğal
dengelerin
korunması
prensibine
bağlı
olduğu
düşüncesi
ile
ilaç
seçimi:
*GÜVENİRLİLİK-ETKİNLİK-MALİYET
sıralamasına
göre
yapılmalıdır.
YÜRÜYEN HAŞERE MÜCADELESİ:
HAŞERELER
Haşereler
insanların yaşadıkları ortamın en önemli faktörlerindendir. Bunlar insanlara
direkt zarar verdikleri gibi dolaylı olarakta insan sağlığını tehdit
ederler.Mesela güveler özellikle tekstil ürünlerinde büyük çaplarda hasar
yaparlar;ürünlerin ekonomik ömrünü kısaltırlar. Aynı zamanda bit,pire ve
tahta kurusu gibi parazit haşereler birçok hastalığın
taşıyıcısıdırlar.Özellikle tifo,tifüs,sarılık,veba vs.. hamam böcekleride
yine özellikle gıda tesislerinde hem görüntü kirliliği ve tiksinti yapmakta
hemde bir çok hastalığı taşımaktadır. İnsanların bulundukları ortamlarda en
fazla karşılaştığı problem hamam böcekleridir.Hamam böcekleri nem,sıcaklık
yiyecek bulunan her ortamda çok çabuk üremekte ve büyük ekonomik kayıplara
sebep olmaktadırlar.
Hamam böceği mücadelesi yapılmış bir yerin ilaçlamadan sonra kesinlikle
temizlenmesi,böcek yumurtaları ve böcek ölülerinin ortamdan uzaklaştırılması
gerekir.
YUMURTALARI
DICTYOPTERA familyasından olan bu böcekler yumurta yöntemiyle çoğalırlar ve
bir yumurta paketinden 35-40 adet larva(yavru) meydana gelmektedir.Çok hızlı
ürerler.Üredikleri ortamda koloniler halinde yaşarlar,yılda 8-10 defa
yumurtlarlar. Dişi ergin hamam böcekleri öldükleri anda bile yumurtalarını
bırakırlar.Böcek yumurtaları herhangi bir insektisitle ölmemektedir. O
yüzden çoğalmalarına fırsat vermemek için larva döneminde çeşitli
larvasitlerle mücadele etmek gerekir.Bu böcekler çok iyi saklanırlar,çok
hızlı koşarlar ve çok hızlı ürerler. Çabuk sonuç almak için saklandıkları
yerlerden çıkarmak için çeşitli cezbedici ve koku verici ilaçlarla çıkarıp;
kontakt etkili ilaçlarla öldürmek gereklidir.
MÜCADALE
Böceklerle en iyi mücadele onların yaşadıkları ortamları yok etmektir. İyi
bir temizlik gıda artıklarının olmaması ve en önemli faktörlerde dışarıdan
taşınmamasıdır.Bu faktörler tamam olsa bile yinede bulunduğumuz ortamda
özellikle gıda,nem ve sıcaklığın bulunduğu ortamlarda devamlı olarak haşere
kontrolü sağlanmalıdır.haşere kontrolü periyodik yapılırsa tam sonuç alınır.
Herhangi bir ortamda böceğin olmadığını var sayarsak uygun şartlar oluşursa
böceğin çoğalması için gereken süre 1 aydır.
Unutmayalım ;"DOĞRU İLAÇ" , "DOĞRU UYGULAMA" ve
"UYGULAMADA SÜREKLİLİK"
haşere mücadelesinin
temel koşullarındandır. Biz doğru ilaç ve doğru uygulama işini uzman
personellerimizle çok iyi yaptığımıza inanıyoruz.Uygulamada süreklilik ise
servisimizin yönlendirilmesi ve müşterilerimizin istekleri doğrultusunda
gerçekleştirilmektedir.
Yürüyen Haşereler (Hamam Böcekleri
Hakkında Bilmek istediğiniz Her şey
Bakınız)
- Alman
hamamböceği ( blattella germanica )
- Amerikan hamamböceği ( periplaneta americana )
- Oriental hamamböceği ( blatta orientalis )
- Afrika hamamböceği ( supella longigulgu )
Yürüyen haşere kontrolü için;
1. Yürüyen
haşere riski bulunan bölümlerde incelemeler yapılarak olası yalıtım
sorunlarının giderilmesi amacıyla ilgililerle temasa geçilir.
2. Riskli bölümlere tespit monitörleri yerleştirilerek haşere türü -
yoğunluğu ve barınma noktaları tespit edilir.
3. Yapılan tespitlere göre, mücadele yöntemi belirlenir. Pestisit veya
haşere yemi ( jel ) uygulamaları yapılır.
4. Dışarıdan taşınma şeklinde haşere gelmesi riskine karşı ilgililerle
görüşülerek önlemler alınması talep edilir.
5. Gerek mevcut populasyonu ortadan kaldırmak ve gerekse taşınma şeklinde
haşere gelmesi riskine karşı aylık periyodik kontrol veya uygulamaları
yapılır.
JEL
YÖNTEMİYLE HAŞERE KONTROL
Goliath Gel- Max Force Gel- Bayer Premise Gel
Premise Bireysel ve profesyonel hamamböceği mücadelesinde yenilik. Hassas
alanlar için kokusuz, uygulaması kolay ve ideal jel formülasyonudur.Bayer
firması ürünüdür.
Jelin ağır kokusu yoktur, yani insanları ilaçlama sırasında
ortamdan boşaltmak ihtiyacınız yoktur, insanla teması yoktur, jeli yiyen
hamamböceği yuvasına döner ve orada ölür. Hamamböcekleri, ölü
hamamböcekleriyle ve atıklarıyla da besleniyor. Dolayısıyla ölüleri yiyenler
de jelden etkileniyor ve zincirleme bir reaksiyon sürüyor. Çevre ve insan
için daha sağlıklı bir yöntemdir ancak bu yöntem biraz daha pahalıdır. Fakat
tartmanız gereken şey, doğal olarak insan ve çevre sağlığıdır.
BÖCEKLER
HER YERDE!
AMACIMIZ !
Her türlü ortamlarda Karşılaşacağınız haşere sorunlarınızda Deneyimli ve
uzman ilaçlama servisimizle Garantimiz altında sizleri temiz bir çevreye ve
sağlıklı bir yaşama kavuşturmaktır.
Hamam böcekleri aslında tropik orjinlidir fakat günümüze bütün bölgelere
dağılmışlardır Hamam böcekleri her türlü binada bulunur. istila genelde eve
giren kutu, alış-veriş torbalar,araç-gereç vs üzerindeki hamamböceği
yumurtaları ile başlar. Bağırsak solucanı içi ara konakçıdır yumurtalarının
taşıyıcısıdır. insanlara zararlı virüs,protozoa ve mantar taşıyıcısıdır.
Dünya nüfüsunun %8-25'inin ve astım hastalarının %70'inin hamam böceklerine
karşı alerjisi vardır. Işıktan kaçarlar gündüzleri saklandıkları için yoğun
populasyon olsa bile ortalıkta görülmezler. Her türlü besinle
beslenebilirler. Daha çok nişastalı ve tatlı besinleri,et-süt ürünlerini ve
sebzeleri tercih eder.
Diğer
Zararlılar için,
İşletme açısından risk taşıyan kuş, kedi v.b. gibi zararlılar, sorunla
karşılaşılması veya risk olarak görülmesi durumunda, firmamız teknik
elemanları sorunun çözümü için ve talep edilmesi durumunda gerekli
mücadele yapılmaktadır.
Sağlık ve
hijyen açısından tehlike oluşturduklarında mücadele edilmekte olan
zararlılar;
- Pire
-Tahtakurusu- Kırkayak- Cırcırböceği - Akrep- Örümcek- Karınca- Yaban arısı-
Kedi-Yılan -çiyan -çekirge-Fare vs.tüm haşere ve vektörler.
TCMB
