Kentsel İlaçlama Bilgileri

KENTLERDE VE BELEDİYELERDE UYGULANMASI GEREKEN VEKTÖR MÜCADELESİ YÖNTEMLERİ

1-Zararlı savaşımının sosyal, ekonomik ve sağlık açısından öneminin bilinmesi ve anlatılması gereklidir.
2-Hedef zararlıların biyolojisi, çoğaldığı ve aktif hale geçtiği mevsimler, ürediği ve saklandığı ortamlar bilinmelidir.
3-Zararlı savaşımını başlatmak ve sürdürmek için eğitimli ve deneyimli personeller tercih edilmeli,onların gözetim ve önerileri doğrultusunda işlemler yapılmalıdır.
4-Beslenme ve üreme kaynaklarının ortadan kaldırılması yolunda idari tedbirler alınarak, işletme ile entegre bir şekilde zararlılarla savaşılmalı, sadece kimyasal savaşıma yönelmemelidir.
5-Sadece ergin zararlılarla değil, aynı zamanda larvalarla da savaşım yapılmalıdır.
6-Kimyasal savaşımda kullanılacak ilaçların, T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından bu konuya yönelik olarak ruhsatlandırılmış olduğundan emin olunmalıdır.
7-Zararlılarla savaşımda, larva ve erginler için farklı ilaçlar kullanılmasına, direnç gelişimini önlemek açısından farklı gruplardan ürünlerin tercih edilmesine önem verilmelidir.
8-Kullanılacak kimyasal ürünler, hedef dışındaki canlılara ve çevreye karşı en az derecede zarar verecek ürünlerden seçilmelidir (LD50değeri yüksek olmalıdır)
9-Kullanılacak olan kimyasal ürünler, üretici firmaların önermiş olduğu dozlarda ve uygulama aralıklarında kullanılmalıdır.
10-Profesyonel ilaçlama firmaları tercih edilmelidir.

KENTLERDE VE BELEDİYELERDE UYGULANMASI GEREKEN VEKTÖR MÜCADELESİ YÖNTEMLERİ

KENTLERDE SİVRİSİNEK KONTROLÜ

SİVRİSİNEK KONTROLÜ
Sivrisinek kontrolünde amaç, sineğin hangi dönemde nerede, ne şekilde davrandığını bilmek ve bu şekilde belirlenen hedefe en etkili kontrol yöntemini kullanmaktır. Kontrol çalışmaları üç ana bölümde yapılmalıdır. Bunlar kış, ilkbahar ve yaz kontrol çalışmalarıdır.

1- KIŞLIK KONTROL ÇALIŞMALARI

Bölgelere ve iklime göre değişmekle birlikte, genelde Kasım 15'te başlayıp Mart'ın 15'ine kadar süren periyotta yapılır.

Birinci bölgede popülasyon yoğunluğu sabit bir yapı göstermektedir. Bunun nedeni sivrisineklerin kışlığa çekilmesi ve bu periyot içerisinde çoğalmamalarıdır. Kışlak yerlerin bilinmesi ile durgun haldeki ergin sineklerle mücadele yapılması, gelecek senenin popülasyonunun çökmesine önemli bir katkı sağlayacaktır. Sivrisinekler türe ve iklimsel kuşağa bağlı olarak ergin ve larva olarak kışlayabilirler. Kışlak alanlar dediğimiz yerler; ahırlar, bina bodrumları, özellikle akdeniz bölgesinde, ağaç kovukları, mağaralar, umumi tuvaletler, su depoları, çalılıklar ve sarnıçlardır.

LARVA OLARAK KIŞLAYANLAR
Foseptikler, sarnıç suları ve sulama tank ve havuzları ile küçük su birikintileri içerisinde kışlayabilirler.

Ergin kışlak mücadelesinde kullanılacak insektisitler yapılacak direnç çalışmalarının ışığında kalıcılığı 15-30 gün olan insektisitler arasından seçilmeli ve uygulaması WHO'nun önerdiği yönteme göre 15 günde bir tekrarlanmalıdır. Ahırlarda erginlere karşı yapılacak mücadelede de direnç testleri yapıldıktan sonra kalıcılığı 15-30 gün olan insektisitlerden seçilerek yapılmalıdır.

2- İLKBAHAR KONTROL ÇALIŞMALARI
Mart 15 ile Mayıs 15 tarihleri arasında kalan bölümdür. Kışlıktan çıkan erginler su kenarlarına, çalılıklara ve ağaçlık olan bölgelere uçarlar ve bu bölgelerde çiftleşip yumurta bırakmak isterler. Burada ilaçlama daha çok dinlenme yerlerine ve su kenarlarındaki çalılıklara yapılmalıdır. Bunda amaç ergin mücadelesidir. Bu bölgelerdeki ilaçlama daha çok ULV veya sıcak sisleme şeklinde olmalıdır. Buna bağlı olarak larva mücadelesine de geçmek gerekmektedir. Larva mücadelesinde önemli olan öncelik larva üreme alanlarının (jitlerin) haritasının çıkarılmasıdır. Haritada önemle belirtilecek yerler; küçük su birikintileri, bataklıklar, su depoları, logarlar, kuyular, inşaat çukurları, ev bodrumları, foseptik, DSİ su kanal ve kanaletleri, sarnıçlar, sulu tarım yapılan yerler, her türlü havuzlardır. Haritalamadan sonra larva ve ergine uygulanacak ilaçlar ayrı ayrı düşünülmelidir.

Larvaya yapılacak ilaç yumurta ve pupa dönemine etkili değildir. Daha sonra suda canlı olup olmadığına bakılması gerekir. Eğer canlı yoksa mekanik yöntemler kullanılarak kontrolün yapılması daha ekonomik ve kalıcıdır.

MEKANİK MÜCADELEDE YAPILMASI GEREKENLER

a-	*Foseptik çukur kapağının onarılması ve kesinlikle açık bırakılmaması sağlanmalıdır.*
b-	*Ev bodrumlarında su biriktirilmemeli ve varsa derhal boşaltılmalıdır.*
c-	*DSİ kanal ve kanaletlerinde patlama varsa onarılmalıdır,*
d-	*Taban suyu yüksek olan yerlerde okaliptus gibi su ihtiyacı fazla olan bitkiler dikilerek bataklığa dönüşmesi önlenmelidir.*
e-	*Sulu tarım yapılan bölgelerde suyun tarlada çok az tutulması ve görevlendirilecek bir kişinin su birikinti kontrolü ile sivrisinek kontrolü yapması sağlanmalıdır.*
f-	Tuzak su birikintileri oluşturmak. Bu tuzaklarda sivrisineklerin yumurtlaması, gelişmesi sağlanmalıdır ve ilaç kullanmadan bu tuzaklarda dört günde bir boşaltılarak yeni su konması kontrolde önemlidir.

Jitlerde diğer canlılar varsa toksik ve kimyasal olmayan ilaçlar kullanılabilir. Bir diğer biyolojik ajanda balıklardır. Bunlardan Gambusia affinis önemli bir pradatördür. Ancak Tarım Bakanlığı tarafından yasaklanmış olması uygulama güçlüğü çıkarmaktadır.

Larva ile mücadelede kimyasal ilaçlama, pulverizatörlerle yapılmalıdır. Atılacak ilacın hedefe atılması larva ile mücadelede çok önemlidir. Operatörün jitlerin üzerinde bir kez elini gezdirmesi yeterlidir. Su bulanıncaya kadar atması hem israf hem de direnç gelişmesine yol açar. İlkbahar periyodunda ilaçlamalar 10 günde bir yapılmalıdır.

3-YAZ PERİYODU
Bu periyotta kontrol çalışmaları kısa periyotlarda (7-10 gün ara ile) hem larva hem de ergine karşı yürütülmektedir.

a-	*Ergin kontrol çalışmaları özellikle dinlenme alanlarında sabah 7-10, öğleden sonra 4-7 saatleri arasında ULV veya sıcak sisleme şeklinde sivrisineklerin dinlenme yerlerine yapılmaldır.*
b-	Yine yerel yönetimler tarafından uygulanan mahalle arasında yapılan akşam gün batımından güneş doğumuna kadar süren ULV ve Sıcak sisleme ile ilaçlamaları vardır. Her iki sisteminde ortak özelliği ilacı en küçük partiküllere ayırıp 10-20 dk. havada asılı kalmasını sağlamak ve sisleme yapılan yerdeki sivrisineği öldürmektir.

İLAÇLAMA PROGRAMI

SİVRİSİNEK LARVALARINA KARŞI UYGULANACAK OLASI MÜCADELE PROGRAMI

LARVA İLAÇLAMA DÖNEMLERİ

*OCAK-MART DÖNEMİ*	*MART-TEMMUZ DÖNEMİ*	*AĞUSTOS-ARALIK DÖNEMİ*
*PERİYOT: 20 GÜN*	*PERİYOT : 14-10 GÜN*	*PERİYOT : 15-20 GÜN*

*1. İlaçlama : 1 Ocak*	*1. İlaçlama : 17 Mart*	*1. İlaçlama : 13 Ağustos*
*2. İlaçlama : 21 Ocak*	*2. İlaçlama : 31 Mart*	*2. İlaçlama : 28 Ağustos*
*3. İlaçlama : 11 Şubat*	*3. İlaçlama : 10 Nisan*	*3. İlaçlama : 12 Eylül*
*4. İlaçlama : 3 Mart*	*4. İlaçlama : 20 Nisan*	*4. İlaçlama : 27 Eylül*
	*5. İlaçlama : 30 Nisan*	*5. İlaçlama : 12 Ekim*
	*6. İlaçlama : 10 Mayıs*	*6. İlaçlama : 27 Ekim*
	*7. İlaçlama : 20 mayıs*	*7. İlaçlama : 11 Kasım*
	*8. İlaçlama : 30 Mayıs*	*8. İlaçlama : 1 Aralık*
	*9. İlaçlama : 9 Haziran*	*9. İlaçlama : 21 Aralık*
	*10. İlaçlama : 19 Haziran*
	*11. İlaçlama : 29 Haziran*
	*12. İlaçlama : 9 Temmuz*
	*13. İlaçlama : 19 Temmuz*
	*14. İlaçlama : 29 Temmuz*

SİVRİSİNEK VE KARASİNEK ERGİNLERİNE KARŞI OLASI MÜCADELE PROGRAMI

ERGİN İLAÇLAMA DÖNEMLERİ

*OCAK-MART DÖNEMİ*	*NİSAN-TEMMUZ DÖNEMİ*	*AĞUSTOS-ARALIK DÖNEMİ*
*PERİYOT: 20 GÜN*	*PERİYOT : 10 GÜN*	*PERİYOT : 7-20 GÜN*

*1. İlaçlama : 1 Ocak*	*1. İlaçlama : 1 Nisan*	*1. İlaçlama : 13 A*